#0009

ئافره‌ت و هه‌ڤژينى

Kurd Diaspora Kurd Diaspora 31 May 2026 · 1 خۆله‌كێن خویندنێ · 171 دیتن
ئافره‌ت و هه‌ڤژينى

ژن، پرۆسەیا هه‌ڤژینیێ و تەماشەکرنا جڤاکی بۆ جودابوونێ

ژن یان ئافره‌ت ئەو ئافراندییا خودایە، كو خودان كەساتیيەكا جیاوازە ژ لایێ ھەست و ھزر و ڕەفتاران ڤە، لەورا یا پێدڤی ب سەرەدەرییەكا نەرم و دلسوزە.

‎ھەڤژینی ئەو پرۆسەیا بەردەوامه‌ د ژیانێ دا، كو د قۆناغێن خۆش و نەخۆش دا و د ھەموو كاودانێن ژیانێ دا پێدڤييه‌ هه‌ڤژين د ئێگرتی بن و وەفاداربن د گەل ڤێ پرۆسه‌يێ، چونكی ئەڤ پرۆسەيه‌ وەك گولەكێ یە، پێدڤيیە ڕۆژانە گرنگيێ و چاڤدانێ پێ بدەی، ژبه‌ركو پێدڤى ب نویاتیێ ھەیە ژلایێ ھەردوو ڕەگەزان ڤە. ئه‌گه‌ر ئه‌ڤ گوله‌ نه‌هێته‌ ئاڤدان و گه‌شه‌ نه‌كه‌ت، دێ ژ ناڤچيت، هه‌ر ب هه‌مان شێوه‌ ژی ئه‌گه‌ر ژن ژلايێ زه‌لاميڤه‌ گرنگى پێ نه‌هێته‌دان دێ ژناڤچيت و دبيت ببيته‌ ئه‌گه‌رێ ژ ناڤچوونا ئه‌ڤێ پرۆسه‌يێ و ده‌مێ ئه‌ڤ پرۆسه‌يه‌ ژ ناڤ دچيت و ژن ببيته‌ ئێك لا و ژ زه‌لامى بهێته‌ دویركرن و جوداببيت، دبيت جڤاك ب چاڤه‌كى كێماسيێ به‌رێ خۆ بده‌نه‌ ئه‌ڤێ ژنێ.

پرسيار ل ڤێڕێ ئه‌وه‌ كو ئه‌رێ بــــــۆچـــی جـــڤاك چـــاڤێ كـــێماسی تـــەماشـــەی ژنـــا جـــودا یا بـــەردای دكـــەت؟

‎بۆ به‌رسڤدانا ئه‌ڤێ پرسيارێ ژى ب ديتنا من گەلەك فاكتەرێن نەرینی هه‌نه‌ كو ببنه‌ ئەگەر ب چاڤێ كێماسی تەماشەی ژنێ بكەت ژ وان ژی ھزرو بیرێن خەلەت دەربارەی ژنێ:

  • ‎ ھزرو بیرێن خەلەت دەربارەی ژنێ.
  • • ‎ژنا بەردای یا خرابە بكێر ناھیت.
  • • ‎یا دگەل كەسێ ئیكێ نەشیا مینت، نەشێت گەل يێ ژى دووێ مینت.
  • • ‎ژن نەشێت خۆ بخودان بكەت بێ كەسێ دووێ.
  • • ‎ژن شەرەڤە.
  • • ‎ژن ب تنێ خۆشی و حەز و لەشە.
  • • ‎ژن ئامێرەیە بۆ زاڕۆكان.

‎ئـــەڤ ھزروبێرین خەلەت و نەرینی سەر ژنێ دهێنه‌ سه‌پاندن، ھەر چەندە ئەگەر ئەم تەماشەی كاكلكا بابەتی بكەین بەروڤاژیە، كو كۆمەكا ئاریشە و گرفتێن دی بخۆڤە دگریت، ژ وانا ژی: (لایەنێ دەروونی، لایەنێ ساخلەمی، لایەنێ ھەست و سوزا) پێدڤیە بەرچاڤ وەربگرین بەری بچینە د ھەر قۆناخەكا نوی یا ژیانێ دا، داكو تووشى چ گرفتان نه‌بين.

‎ كه‌واتە بەری بچینە د ئه‌ڤێ پروسێ دا، پێدڤیە ئەم ئامادەبین ژ لایێ دەروونی و ساخلەمی و ئابوری و ..هتد، ژبەركو دەمێ ژنێ ئەڤ ھەرسێ لایەنە باش كرن دێ شێت ژیانەكا ساخلەمتر بۆ خێزانا خۆ دابین كەت. لێ به‌روڤاژى دبيت بگه‌هيته‌ ئه‌گه‌رێ ژناڤچوونا خێزانێ و جودابوونێ، ل ڤێري دياردبيت كو نە مەرجە چ ژنا ھاتە بەردان كەواتە خرابە جاران ژێك جودابوونا ھەردوو لایان باشترە ژ مانا وان پێكڤە، ئه‌رێ بۆچی؟ ئه‌و ژى ژبه‌ركو ئەگەر ھەڤبەشێ ژیانێ دگەل ژنێ دا نه‌شيا ئـــاراميێ، باوەريێ، حەزژێكرنێ، ڕێزگرتنێ، خەرجكرن، ھەستێن خۆش، گرنگیپێدان ب بەرپرسیارەتی، قبول كرن، دان و، ستاندن، ....ھتد. دابينبكه‌ت و پێشكێشی ژنێ نەكرن وەك ئەرك سەر ملێن زەلامی و زه‌لام ب ئەركێ خۆ ڕانەبیت كا چ دكەت گەل ژنێ و ئەگەر نەشیت ژیانا وێ باشتر و خۆشتر لێ بكەت ژ وێ ژیانا بەری نھا يا ژنێ و ئەگەر نەیێ ئامادەبیت ب بەرپرسیارەتیا خێزانێ و زارۆكان چ جوانی خۆشی پروسێ دا نامینت.

ب ئه‌ڤێ باوه‌رێ ئه‌م دبينن كو دوو جۆرێن ژێكڤه‌بوونێ هه‌نه‌:

‎ئیك: ژن و زەلام پێكڤە دژین، لێ چ دانوستاندن ڤیان حەزژێكرن د ناڤبەرا وان دا نینە، ب تنێ د خانیەكی ڤە دژین و خارن ڤەخارن و زارۆكان ڕێڤەبەن. ئەڤە بەربەلاڤ ترین جۆرە د نھا دا مشەبووی، ئەڤ خێزانە ھەڤژینە ژبلی خۆ، زارۆكێن خۆ ژی دكەنە قوربانی ڤێ پروسێ، وەسا خێزان و جڤاك زارۆك ژی د ھەرفریت و توشی گەلەك گرفتێن دلداری و جڤاكی بیت.

‎دوو: دوو ھەڤژین د ئیك ماڵ دا ناژین، لێ سەر لاپەری ھەڤژینن، ئەڤە پتر ئوروپا ھەیە، لێ ناڤ جڤاكێ مەژی ئەڤ چەندا يا ھەی، كو هه‌نه‌ هه‌ڤژينن لێ د خانیەكی ڤە ناژین و جار جار ئیك دوو دبینن و زاروك شێت دایك بابێن خۆ بینت. ئەڤێ ژی ئەرینی و نەرینی خۆ ھەین، كو باشيێن وێ ئه‌وه‌ ئەگەر ھەردوو لایەن بزانن ژیكڤەبوونا وان باشترە ژ مانا وان و زیانێ ناگەھینه‌ خۆ و زارۆكێن خۆ و ڤالاھیا وان ژیانا وان پر ناكەت و مانا وان گەلێك خرابترە و نەشین پێكڤە بژین، ژبەر ھەر ئەگەرەكی گونجایە، لێ نەرینیا وێ ھەردوو لایەن ھەست قوربانیێ و ساراتێ دكەن جاران كەرب ژی كەڤیتە د ناڤبەرا وان دا دەمێ ئیك ژ وان لایەنه‌يان ھەوڵبدەت ھەمان دەم دا بەرەڤ ھەڤپشكەكا دی ڤە بچیت.

‎ھەر چەندە ژ لایێ دەروونی ڤە نەیا درستە مرۆڤ ژ پرۆسەیەكێ ئێكسەر بچیتە پرۆسەك دی دا، پێدڤی دەمەكێ دڕێژە تا بچیە ئیكا دی دا ژبەر كارتێكرنا وێ مینت .

‎دیسان ژ لايێ ئابوويڤه‌ ژى ئاسته‌نگ دكه‌ڤنه‌ د ناڤبه‌را هه‌ردوو لايه‌نان دا، پرسيار ئه‌وه‌ ئـــەرێ تۆ وەك ژن ژ لایێ ئابوری و داری ڤە تە چ بەردەست نینە تو دێ شێ بریارا ژێكڤەبوونێ كەی؟ یان ژی دێ مینی خۆ كەیە قوربانی ژبۆ زارۆكێن خۆ؟ یان ژی دێ سەرخۆ ژیانا خۆ كاركەی ژبۆ خێزانەكا باش خۆش ئارام ڕێڤەبەی؟ بۆ ئه‌ڤێ پرسيارێ ژى ھەلبژارتن یا دەستێ دا.

‎ھندەك ژ ئه‌گه‌ر و نموونێن جڤاكی:

‎- ژبەر خیانەتی.
‎- ژبەر مایتێكرنا زێدە ماڵ بابێن وان.
‎- گوھدانا ئاخڤتێن خەلكی.
‎- ژبەر داخازكرنا پێدڤێن ژنێ .
‎- ژبەر سالونێ و زێرا و جلكا.

‎گەلەك جاران شەرەدەڤ چێبیت ناڤبەرا خێزان ھەردوو لایان دا ئەڤەژی ئیك ژ ئەگەرایە، چونكی یا پێدڤیە ئەڤ چەندە ھەمی ل دەسیپێكێ ھاتبا گوتن بەری پرۆسێ دا توشی شوكێن دیڤ ئیك نەبن. ژیان ئەوە تو خوشێ نەخۆشیان دا گەل ھەڤبەشێ ژیانێ دابی ھەمی باردوخان دا، خۆ ئەگەر ژێك ڤەبن ژی ھەر پێدڤیە ڕێزگرتن ھەبیت .

‎ژ ئه‌گه‌رێن ديتر ژى ئه‌وه‌ ده‌مێ ھـــەڤبەركرن دناڤبەرا تە و كەسەک دی دا دروست دبيت، ئه‌و ژى دەمێ تو بەراوردیا ھەڤژینا خۆ گەل كەسەک كاری ژ دەرڤە دكەی، هنگی ساراتیا ھەستا پەیدابیت دەمێ تو ھەردەم گازندا دكەی بێژی بھنا خارنا ژتە ھێت تو نەیا جوانی تو نە وەكی دەستپێكێ بووی، ئەم ھەمی زانین دەمێ مرۆڤ كار مالێ دا دكەت و نەشێت ھەمی دەما مێكئاب كری بیت جلوبەرگێن سەرنج ڕاكێش بەربن پرچ زەر كری بت چاڤ كل دای بن، ژبەر كو ژینگەھا مالێ جودایە ژ جھی كاری نورمال وەرگرە دەمێ تو دچیە مال زارۆك وێرێ بن مال پیس كربیت یان بھنا خارنێ ژ مال بھێت، ژبەر كو بەرپرسیارتین ژنێ ژی وەكی یێن زەلامی گەلەكن، ئەز نابێژم پاقژێ بدە لایەکێ نەخێر، بەلكو یا ھەڤسەنگ بە پاقژی لێكدانێ مالێ گرنگی دان بخۆ و خێزانا خۆ یا پێدڤیە مە ھەمیان دەمەك تایبەت گەل خۆ ھەبیت .

دەمێ مروڤ بەھايێ خۆ ژخۆ وەرگریت وی دەمی ژیان تێرا مە ھەمیان خو هەیە كو بژین.
ئه‌ڤى بابه‌تى به‌لاڤ بكه‌ ژماره‌یا ژێده‌رى: #0009
 X Facebook LinkedIn WhatsApp Telegram Reddit Pinterest Email

كۆمێنت (2)

M
Mohamad Khalid Hashim 01 Jun 2026

دەست خوش بەردەوامبە لسەر ئازراندنا ڤا بابەتێن گرنگ

Z
Zhehat 31 May 2026

دەستێن تە ساخ بن بابەتەکێ گەلەک د جهێ خۆ دایە،