Archive

پلۆرالیزم چەمکەکێ گرنگە بۆ دروستکرنا فەلسەفەیەکا نوو و کەلتوورەکێ فرەرەنگ. ئەڤ چەمکە تاکە کەسى هانددەت بۆ خواندنێن جودا یێن ژیانێ و پەیوەندى ب هزرکرنا فرەجۆر و میتۆدێن مرۆڤى ڤە هەیە. د جیهانەکا فرەسیستەم دا، تێگەهشتنا پلۆرالیزمێ بنەمایەکە بۆ چارەسەرکرنا ئالۆزیان و گەهشتن ب ژیانەکا باشتر.

هۆنراوەی "ترس" چەمکی ترس لە لایەنە جیاوازەکانی ژیاندا دەخاتە ڕوو، لە بێکاری و نادادپەروەری کۆمەڵایەتییەوە تا لەدەستدانی خۆشەویستان و هەستکردن بە تەنیایی. تێڕوانینێکی شاعیرانەیە بۆ کاریگەری ترس لەسەر ڕۆحی مرۆڤ و شێوەدان بە ناسنامەمان.

شەڤێکی سارد، دڵۆپەکانی باران و هەستێکی شکاو. گەیشتوومەتە ئەو باوەڕەی دۆزەخێکی بێ تۆ، ئارامترە لە بەهەشتێکی لەگەڵ تۆ. فێری هونەری "ژبیرکردن" بووم و هەموو ئازارەکانم لەگەڵ ناوی تۆدا بلۆک کردوون. تۆ دۆڕاندی، و من لەدایک بوومەوە.

فێربوونا زمانەکێ نووی بتنێ بۆ گەهاندنێ یێ ب مفا نینە، بەلکو گەلەک مفا بۆ مێشکی ژی هەنە، وەک باشترکرنا بیردانکێ و چارەسەرکرنا ئاریشان. زارۆک و مەزن دشێن فێرببن، و ئەڤە دەرگەهان ل پێشیا خواندنێ، کار و گەشتوگۆزارێ ڤەدکەت، و پرەکا ب هێزە بۆ هزر و مێشکی.

گوتنەکا بەربەڵاڤا دناڤ مە کوردان دا هەی دبێژیت "هەی بە کورێ کەری بە"، کو پارە و سامان گرنگترن ژ چاوانیا بدەستڤەئینانا وان. بابەت ڤەکولینێ دکەت ل سەر وێ چەندێ کا چاوا پارە پتر ژ بهایێ خو دکەت و مرۆڤ پەنایێ دبتە بەر رێکێن شاش بۆ بدەستڤەئینانا وێ، و پرسیارێ دکەت ل سەر رۆلێ یاسا و شەریعەتێ د ڤێ چەندێ دا.

من نانووسم بۆ شێعر، بەڵکو بۆ ئەوەی دەنگە نێژراوەکان هەناسە بدەن. کوردستان بیرەوەرییەکی دوورە کە لە خوێندا دەژی، وەک دایکێک چاوەڕێی منداڵەکەی دەکات. لە دیاربەکر، مەهاباد، عەفرین، سلێمانی و هەڵەبجە، مێژووی ئازار و خەونی ئازادی دەژی، لە ترسی لەبیرچوونەوەی ئەم هەموو یادانە.

زارۆكه‌كێ 10 سالى په‌رتووكه‌كا وێرانكرى ب ترسه‌كا مه‌زن ڤه‌ دزڤڕينته‌ په‌رتووكخانێ. ده‌يكا وى يا نه‌خوينده‌ڤان ب گرانى لێ دزڤڕينته‌ڤه‌، ئه‌ڤ چيرۆكه‌ ڕه‌نگڤه‌دانا شه‌ڕێ بێده‌نگێ نه‌زانينێ يه‌.

د ژیانا کومەلگەهـ و وەلاتی دا، یاسا و رێکخستنا وێ ستونا ئارامی و پێشکەفتنێ یە، پاراستنا ماف و ئازادیێن خەلکیە و دژەکێ یە بەرامبەر زۆرداریێ. یاسا باوەریێ ددەتە وەبەرهێنەران و رێک و رێبازان دیار دکەت بۆ چارەسەرکرنا ناکۆکیان ب رێکا دادگەهێ، نە ب رێکا تونداتیێ. ئارمانجا سەرەکی یا یاسایێ بریتیە ژ دانانا دادپەروەریێ و گرەنتیا پاراستنا گیان ومالێ هەولاتیان دکەت.

پرسا ئافرەت و ڕاگەهاندن د جڤاکێ کوردی دا بابەتەکێ فرە ڕەهەندە. ئافرەت ل سەر سۆشیال میدیایێ ڕووبەڕووی هێرش و دیتنێن کرێت دبن ژبەر گشتاندنا ڕەفتارێن نەشیاو و هزرکرنا کەڤن. پێدڤییە گۆهرینەکا فەرهەنگی و پەروەردەیی بۆ ڕێزگرتنا ئافرەتێ ل جیهانا دیجیتاڵی.